11 noyabr: Birinci Dünya Müharibəsinə son qoyan Kompyen barışığı imzalandı.

Tarix

11 noyabr 1918-ci ildə Birinci Dünya Müharibəsi, müharibə aparan tərəflər — Antanta dövlətləri və Almaniya — arasında atəşkəs sazişinin imzalanması ilə başa çatdı.

 

Almaniyanın təslim olmasını ifadə edən bu saziş, Kompyen meşəsində (Fransanın Pikardiya bölgəsində, Kompyen şəhəri yaxınlığında) Marşal Ferdinand Foşun dəmiryol vaqonunda imzalandı. Britaniya admiralı Rosslin Uemiss və Antanta qüvvələrinin komandanı Marşal Foş, general-mayor Detlof fon Vinterfeldin rəhbərlik etdiyi Almaniya nümayəndə heyətini qəbul etdilər. Saziş səhər saat 05:10-da imzalandı. Atəşkəs Paris vaxtı ilə saat 11:00-da qüvvəyə mindi. Bu zaman 101 yaylım atəşi açıldı — bunlar Birinci Dünya Müharibəsinin sonuncu atəşləri idi.

Bu müharibə 1914-cü il iyulun 28-də başladı və dörd ildən artıq davam etdi. O, təxminən 10 milyon insanın həyatına son qoydu. Müharibəyə həmin dövrdə mövcud olan 59 müstəqil dövlətdən 38-inin ordusu cəlb olundu. Bu müharibə köhnə Avropaya son qoydu: Rusiya, Almaniya, Osmanlı və Avstriya-Macarıstan olmaqla, dörd imperiya tarix səhnəsindən silindi. Hətta qalib gələn ölkələrdə belə, müharibə «itirilmiş nəsil»in yaranmasına səbəb oldu; bu nəslin nümayəndələri əvvəllər heç vaxt misli görünməmiş bu qırğının tamamilə mənasız olduğunu dərk etdilər.

Almanlara işğal olunmuş əraziləri iki həftə ərzində tərk etmək, Reyn çayının sağ sahilində neytral zona yaratmaq, məhbusları azad etmək və ələ keçirilmiş hərbi texnikanı Müttəfiqlərə təhvil vermək əmr edildi. Barışığın siyasi şərtlərinə Brest-Litovsk və Buxarest müqavilələrinin ləğvi, dağıntılara görə maliyyə təzminatlarının ödənilməsi və qiymətli əşyaların geri qaytarılması daxil idi. Almaniya ilə sülh müqaviləsinin yekun şərtləri 1919-cu ilin iyununda Paris Sülh Konfransında müəyyən edildi.

Bu gün bir çox Avropa ölkəsində 11 noyabr ən əhəmiyyətli anım günlərindən biri olaraq qalır. Bu tarixi gün dünyada  müxtəlif adlarla tanınır: Böyük Britaniyada «Anım Günü» (Remembrance Day), Fransa və Belçikada «Barışıq Günü» (Armistice Day), Kanadada isə «Xatirə Günü» adlanır. Bununla belə, bütün bu ölkələrdə həmin gün hər zaman müvafiq təntənəli mərasimlərlə qeyd olunur və həmin müharibənin qəhrəmanları ehtiramla yad olunurlar

Qiymət